Quả thực, khó mà tưởng tượng rằng,
một chiếc Rolls-Royce mà không có hình người phụ nữ như đang bay về
phía trước (Spirit
of Ecstasy), hay Hispano-Suiza mất đi con cò (Stork) của mình. Bất
cứ một chiếc xe cổ nào khác với một mũi xe trơ trụi cũng đều tạo ra một
dáng vẻ không hoàn thiện. Trong quá khứ, khi các hãng ôtô chưa phát
triển các dây chuyền sản xuất hàng loạt, người mua thường đặt yêu cầu
trực tiếp với nhà chế tạo để có được chiếc xe theo ý muốn. Và biểu tượng
là một cách giúp phân biệt các xe với nhau. Đó là lý do khiến cho rất
nhiều trong số các mascot được gắn kèm thêm cánh, tượng trưng cho tốc
độ, bất kể chúng nhiều khi chẳng phải là chim, mà là hình người hoặc
thậm chí là các chữ cái, ví dụ như xe Bentley với chữ "B" có cánh.

|
Một phiên bản khác của Spirit of Ecstasy. |
John
Montagu có thể coi là người khởi xướng phong trào gắn thêm đồ trang trí
ở mũi xe vào năm 1898. Ông đặt một tượng thánh Christopher phía trước
chiếc Daimler. Nắm bắt xu hướng bắt chước nhau về sở thích của những tay
chơi ôtô, các tiệm kim hoàn đã lập tức tung ra những mẫu mã được ưa
chuộng nhất với số lượng lớn. Đến lượt đến lượt các nhà sản xuất xe hơi
nhận thấy tầm quan trọng của một biểu tượng riêng, gắn liền với xe của
hãng và bắt đầu đặt làm hàng trăm chiếc để gắn lên các sản phẩm mới. Nhờ
vậy, những xưởng chuyên sản xuất biểu tượng bắt đầu đua nhau mọc lên
tại Anh, Mỹ và Pháp. Từ thập niên 20 trở đi, trào lưu này trở nên phổ
biến. Bức tượng Triomphe của Isotta-Frashini, do một người Mỹ gắn thêm
vào xe của mình đã sớm trở nên gần gũi với nhãn hiệu này đến mức nó được
coi như là một biểu tượng của hãng. Và trong một thời gian dài, mascot
nằm trong số các lựa chọn thêm khi mua xe, giá cũng hết sức phải chăng.
Một trong các biểu tượng nổi tiếng nhất, nằm trong số
ít hiện nay vẫn còn được sử dụng, Spirit of Ecstasy của
Rolls-Royce, được Charles Robinson Sykes tạo ra năm 1911, dành riêng cho
mẫu xe Silver Ghost. Chiếc xe tuyệt hảo này, điển hình cho nghệ thuật
chế tạo ôtô vào thời đó, xứng đáng một vật trang trí đặc biệt. Và quả
thực, "Flying Lady" chính là điều người ta mong đợi, thể hiện một sự
khao khát, một niềm đam mê bị kìm hãm. Nguyên mẫu của nó là Eleanor
Velasco Thornton, người phụ nữ có sắc đẹp mê hồn, hiểu biết và có óc hài
hước. Eleanor là người yêu của John Walter Edward-Scott Montagu, dòng
dõi quý tộc Anh, người đã có gia đình. Khi Montagu đề nghị nhà điêu
khắc, đồng thời là người bạn thân Charles Sykes làm một bức tượng để tô
điểm cho chiếc xe riêng Rolls-Royce Silver Ghost, Sykes đã chọn Eleanor
để làm cảm hứng sáng tác.
Trong số các biểu tượng được các nhà sưu tập săn lùng
ráo riết hiện nay, hình con cò của hãng xe Pháp Hispano-Suiza là mẫu
được ưa thích nhất. Phía sau nó là cả một câu chuyện hào hùng. Trong Thế
chiến II, Hispano-Suiza chuyên chế tạo các động cơ máy bay. Trên những
máy bay trang bị động cơ Hispano, các phi công của mặt trận phía Tây đã
ghi những dấu ấn hiển hách trong các trận chiến với không quân Đức. Ở
sườn xe của phi đội nổi tiếng do Geogers Guynemer chỉ huy có sơn hình
một con cò. Kết thúc chiến tranh, Hispano-Suiza quay trở lại ngành công
nghiệp ôtô và họ đã chọn mascot Con cò đại diện cho các sản
phẩm của mình.

|
Con voi của Bugatti. |
Một con người vĩ đại trong lịch sử phát triển xe hơi
là Ettore Bugatti đã chỉ đặt biểu tượng trên một mẫu xe duy nhất của
ông. Tượng con voi trắng rất phù hợp để trang trí những chiếc 41 Royale.
Tất cả chỉ có 6 chiếc xe 41 Royale được xuất xưởng, với chiều dài mỗi
xe tới 7 m và nặng 3,5 tấn, tiêu biểu cho những chiếc xe đua và xe thể
thao siêu hạng kiểu Ettore. Rembrandt, anh trai của Ettore là một điêu
khắc gia có tài năng thiên bẩm, đã dành gần trọn cuộc đời để mô tả hết
sức sinh động đời sống những con vật trong sở thú Antwerp, Bỉ. White
Elephant (Voi trắng) chính do Rembrandt sáng tác ra như một cách
để lại ký hiệu riêng. Ettore sử dụng nó nhằm tưởng nhớ tới anh trai
mình, người đã tự vẫn vì nỗi bất hạnh trong cuộc sống riêng.
Đúng như bản tính thực tế, người Đức tỏ ra khá ôn hòa
trong việc tìm kiếm những vật tô điểm cho xe của họ. Ngôi sao 3 cánh đặt
trong vòng tròn của Mercedes, chữ W của Wanderer hay quả bóng có cánh (Winged
Ball) của Horch là những ví dụ hoàn hảo về sự giản tiện nhưng
thanh nhã. Hiện nay, những biểu tượng được làm bằng chất liệu thuần thực
sự hiếm vì chúng đã bị nấu chảy để lấy kim loại trong Thế chiến II.
Chuyện tương tự cũng xảy ra tại các quốc gia bị chiếm đóng tại châu Âu
trong khoảng thời gian này.

|

|

|
Biểu tượng Bentley |
Con báo Jaguar |
Nữ thần Cadillac |

|

|

|
Con cừu của Dodge |
Buick |
Maybach |
Biểu tượng nguyên gốc của các nhà sản xuất thường có
giá rẻ do được làm bằng đồng. Người ta đúc chúng trong khuôn và sau đó
đánh bóng bằng tay. Với Spirit of Ecstasy, do gia đình Sykes
sản xuất tới tận năm 1948, phương pháp rắc rối hơn được áp dụng. Nhưng
dù vậy, do kỹ thuật còn chưa phát triển, các sản phẩm cuối cùng không
hoàn toàn giống nhau vì phụ thuộc vào các nhân tố môi trường như độ ẩm.
Những thứ cầu kỳ hơn, kiểu tượng Người bắn cung của Pierce
Arrow hay Ikarus của Farman được đúc từng phần. Với thời gian,
các biểu tượng cũng chịu nhiều sự đổi thay về kiểu dáng. Những gì quá
dung tục không còn tồn tại, những gì còn thô sơ trở nên trau chuốt hơn
và xuất hiện những phiên bản bằng các chất liệu quý như bạc, đương nhiên
có giá đắt hơn. Ngay cả Spirit of Ecstasy, thoạt nhìn vẫn như
thuở ban đầu cũng có tới 11 sự sửa đổi. Một vài công ty không chỉ sử
dụng một biểu tượng duy nhất mà thiết kế nhiều nhiều mẫu cho các kiểu xe
khác nhau. Lấy ví dụ, con đại bàng của Chevrolet được thay đổi mỗi năm.
Vào cuối thập kỷ cuối thập kỷ 50, do sự đổi mốt và các
quy định về an toàn giao thông, các biểu tượng dần biến mất. Nhiều quốc
gia cấm gắn các vật trang trí trên xe vì cho rằng các cạnh sắc nhọn của
chúng có thể gây nguy hiểm cho người khác khi xảy ra tai nạn. Phần lớn
các biểu tượng cổ có đời sống dài hơn chính bản thân chiếc xe mà nó tô
điểm, nên có giá rất đắt, dẫn đến tình trạng làm giả để thu lợi bất
chính. Vì thế, vài biểu tượng có số lượng nhiều hơn hẳn số xe được sản
xuất.
Theo VnExpress.net